Psikanalizin kurucusu Sigmund Freud bilim camiasında oldukça ilginç bulunmasının yanı sıra, ciddi anlamda yanlışlarının olduğu da düşünülmektedir. Oedipus Kompleksi’ne dair kesin kanıt bulunmamasına rağmen, Freud’un bazı fikirleri hala eleştirilere göğüs germektedir. Freud, zihnimizin “id” kısmında yer aldığına inandığı bilinçdışı mefhumunu öne sürmüştür. Nörobilim çalışmalarının hızla gelişen bir alanı da Freud’un süperego olarak tanımladığı nosyonla uyum içindedir.

Son beş yıldır, basit bir tabirle, ne bildiğimizi bilmek anlamına gelen üstbiliş üzerine giderek artmakta olan çalışmalar yapılmaktadır. Üstbiliş, diğer bir deyişle, bilinçli düşünce süreçlerimizin ayrımsaması, farkındalılığıdır. Bunun net bir örneği, bir bilgi yarışmasında vereceği cevaptan ne derece emin olduğuna dair düşünceler sunan bir yarışmacıdır. Yarışmacı burada, kendi düşünceleri hakkında düşünmektedir.

Freud’un süperego kavramı, daha çok “id”i ve “ego”yu ahlaki kurallara uymaya teşvik eden etik bir rol oynamış olsa da, rolü daha çok, üstbilişe benzer bir şekilde, komut vermektir. Bilimsel Bilinç Çalışmaları Birliği’nin (Association for the Scientific Study of Consciousness) Buenos Aires’te düzenlenen bu yılki konferansında üstbiliş üzerine yapılan bir konuşmada Bilişsel Psikolog Axel Cleeremans, Freud’un Id-Ego-Süperego yapısının, günümüzde nörobilim alanında üzerinde çalışılmakta olan Bilinçdışı-Bilinç-Üstbiliş zihin yapısıyla uyum gösterdiğini ifade etmiştir.

Cleeremans, “Id bizim bugün bilinçdışı dediğimiz şeydir. Ya da bir köşede beklemekte olan çok büyük bir istihzar deposunun olduğu ve bilinç ayrımsamasına (farkındalığına) bir etkide bulunmadan devam etmekte olan süreçleri etkilediği fikridir,” diye belirtiyor. “Süperego, bir bakıma, ilk farkındalığa ek olarak, uyanır uyanmaz girdiğimiz teknik düzen, deneyimlediğimiz duygu alanları ve sahip olduğumuz düşünceler halinde üstbiliş ile ilişkilidir; ek bir gözetim ve kontrol sistemi vardır.”

Yazar: Olivia Goldhill
Çevirmen: Leyla Belma Gazi
Kaynak: Quartz 

Please complete the required fields.